Menu na skróty

Panie przewodniczący! Trzy lata temu wprowadzono dogłębną reformę europejskiej polityki spójności, uwzględniając bezprecedensowe rozszerzenie Unii oraz pojawiające się nowe wyzwania.

Nie przez przypadek w latach 2005 i 2006 najważniejszymi priorytetami w europejskiej polityce spójności były strategia lizbońska, innowacje i konkurencyjność, zmiany klimatyczne, bezpieczeństwo energetyczne i efektywność energetyczna, oszczędne gospodarowanie wodą, inwestowanie w nowe umiejętności, atrakcyjność regionów dla młodych ludzi oraz jakość życia.

Ponieważ rozumieliśmy, że misją polityki spójności jest przewidywanie przemian, a nie reagowanie na nie, do programu polityki spójności na lata 2007-2013 włączyliśmy te wszystkie priorytetowe zadania, które widnieją dzisiaj w dokumencie Komisji zatytułowanym „Europa 2020”.

Dlatego też już ponad dwa lata temu opublikowano sprawozdanie analityczne zatytułowane „Regiony 2020”. Miało ono na celu ustalenie, jakie powinny być priorytety polityki spójności po roku 2013. Dzisiaj jesteśmy dobrze przygotowani do tego, by stawić czoła przyszłości.

Rok temu wszystkie zasoby dostępne w ramach tej polityki oddane zostały do dyspozycji europejskiego pakietu środków naprawczych, zapewniając tym samym niezbędne ogniwo wiążące strategię wyjścia z realnego kryzysu gospodarczego z długoterminowym, trwałym wzrostem i przekształceniami strukturalnymi.

Nasze pytanie ustne dotyczy jednak przyszłości. W nadchodzących latach Europa, w której mieszkamy, będzie potrzebować zdecydowanych wspólnych działań, by wyjść naprzeciw oczekiwaniom jej obywateli, którzy są dzisiaj dobrze poinformowanymi obywatelami, mającymi pełną świadomość tego, jak wiele zależy od wyborów dokonanych przez decydentów politycznych. Te oczekiwania znajdują potwierdzenie w badaniach opinii publicznej.

Jacques Delors powiedział kiedyś, że jednolity rynek europejski oznacza konkurencję, która stymuluje, współpracę, która nas wzmacnia oraz solidarność, która nas łączy. Spójność europejską, która tworzy jednolity rynek, buduje europejska polityka regionalna, która dzisiaj oparta jest właśnie na tym potrójnym fundamencie: konkurencyjności, współpracy i solidarności.

Od wielu lat mówimy już o potrzebie uwolnienia, uruchomienia potencjału rozwojowego wszystkich europejskich regionów i miast. Doświadczenia i logika wskazują wyraźnie, że taka mobilizacja okazuje się najbardziej skuteczna i efektywna, jeżeli dąży się do niej poprzez bezpośrednie zaangażowanie subnarodowych szczebli europejskich rządów.

Europejska polityka regionalna zdała już sprawdzian z pomocniczości. Pomocniczość przynosi korzyści Europie.

Przeprowadzona w 2006 roku reforma polityki spójności uczyniła z niej nowoczesną politykę skierowaną do określonych obszarów, opartą na równowadze pomiędzy równością i efektywnością, pomiędzy podejściem oddolnym i odgórnym, pomiędzy wspólnymi europejskimi celami strategicznymi i lokalną elastycznością.

Choć potrzeba dalszych działań w tych kwestiach, kontynuacji reformy zarządzania polityką, nie należy jednak porzucać pewnych zasad. Nowy traktat ugruntował nowe rozumienie europejskiej pomocniczości, które zakorzeniło się już głęboko w polityce spójności, tzn. pomocniczości obejmującej lokalny i regionalny szczebel zarządzania polityką.

W tej sprawie możemy zrobić więcej, zwłaszcza w odniesieniu do szczebla lokalnego. Ci, którzy proponują zawężenie polityki spójności do Brukseli i szczebla krajowego albo nie znają europejskiej rzeczywistości, albo nie rozumieją tego, że wykluczenie Europy lokalnej i regionalnej z realizacji wspólnych europejskich celów jest co najmniej nierozsądne z gospodarczego punktu widzenia i niebezpieczne politycznie.

Spójność jest pojęciem, które wyklucza wykluczenie. Z powodów politycznych, gospodarczych i społecznych i ze względu na jej legitymizację, polityka spójności nie może dzielić: powinna być polityką dla wszystkich, tak samo jak rynek wewnętrzny czy wspólna waluta.

Wszystkie wierzchołki tego trójkąta integracji, tj. wspólny rynek, wspólna waluta, spójność – wzmacniają się wzajemnie i są współzależne. Stanowią nasze wspólne europejskie dobro publiczne.

My, decydenci polityczni, podnieśliśmy stawkę obiecując realizację tej polityki. Wyzwania są dobrze znane; strategię UE 2020 poddano społecznym konsultacjom.

Niezbędna jest polityka rozwojowa o jasno określonych celach i narzędziach. Polityka spójności jest polityką na rzecz rozwoju, która angażuje wszystkie szczeble europejskiego zarządzania pracujące w porozumieniu dla europejskich obywateli.

Konkludując, Europa potrzebuje nowej energii, by zadbać o swoją przyszłość, by się odnowić w zdecydowany sposób. Uzasadnione jest pytanie, skąd powinniśmy i możemy wziąć taką energię. Dla mnie odpowiedź jest jasna. Dzisiaj ta energia musi przyjść od dołu. Dzisiaj można uwolnić tę energię poprzez bezpośrednie zaangażowanie lokalnych i regionalnych szczebli europejskiego zarządzania na rzecz osiągnięcia wspólnych europejskich celów.