Menu na skróty

Panie Przewodniczący! Jako szef delegacji Parlamentu Europejskiego do spraw stosunków z Białorusią mam często kontakty nie tylko z przedstawicielami opozycji, społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, ale również z przedstawicielami stron oficjalnej władzy. Słyszę z ich ust argumenty, że Białoruś ma prawo do własnego tempa dochodzenia do pewnych obowiązujących w świecie standardów.

Teoretycznie Unia Europejska nie może naciskać na ten odpowiedzialny, suwerenny kraj, ponieważ odpowiedzialność za sytuację wewnętrzną w tym kraju ponoszą jego władze. Teoretycznie można byłoby się zgodzić z taką linią postępowania, gdyby nie to, że w tych międzynarodowych standardach, które Białoruś sama zaakceptowała przystępując do OBWE, prawa człowieka nie są sprawą wewnętrzną.

Tak jak to miało miejsce ostatnio w małej miejscowości w centrum Białorusi, w Iwieńcu, kiedy władza używa, a powiedziałbym nadużywa sił policyjnych, skierowanych przeciwko grupie starszych ludzi, emerytów pod kierownictwem pani Teresy Sobol, która zgromadziła z własnej inicjatywy, głównie za granicą, spore środki. Przeznaczyła ona te środki na wyremontowanie zrujnowanego budynku, który stał w centrum miasta. Następnie zmieniła ten budynek w ośrodek tętniący życiem kulturalno-społecznym mniejszości polskiej. Na tych ludzi wysyła się policję, zanim sąd orzekł, jaka jest sytuacja prawna tego budynku. Następnie nie dopuszcza się świadków powołanych przez tych działaczy do stanięcia przed sądem, do zeznawania po to, żeby proces był sprawiedliwy.

Nie jest to tempo dochodzenia do standardów międzynarodowych. Jest to odchodzenie od standardów międzynarodowych, do których Białoruś sama się zobowiązała i które przed nami obiecuje respektować w ramach dialogu z Unią Europejską. Dlatego chciałbym powiedzieć jedną rzecz. Możemy mówić o sankcjach, przyjdzie na to czas, ale przede wszystkim pomoc ekonomiczna, która jest rozważana, powinna być uwarunkowana rezygnacją z tego typu praktyk i prawdziwą, realną liberalizacją i demokratyzacją w tym kraju.